Blog

TARİHTE “CUMHURİYET” İSİMLİ İLK LİSE

in Celil LAYİKTEZ Yazıları

HÜRMASONLUĞUN LAİK ÎLKÖĞRENİME HİZMETLERİ:

OKUL VE EĞİTİM

Sürekli ve hızlı değişim içinde olan ve globalleşen sorunlarıyla medyaların etkisinin günden güne artan dünyamızda, ezberden kur­tulan, araştırmaya dayalı, ufukları genişleten, sorgulayıcı laik eğitim şart olmuştur. XXI. inci yüzyılın meydan okumalarmı yanıtlayacak eğitim sistemi tüm gençlere pro­fesyonel yaşam için gerekli yapı­lanma ve nitelendirilme ile kültü­rel referansların öğrenimini sağla­malıdır.

Okul, askerlik gibi, top­lumdaki çelişkilerin eritildiği po­tadır. Okul öğretici olmalı, bi­linçli vatandaş yetiştirmeli, gittik­çe artan bir nüfusta ve ademi mer­keziyetin egemen olduğu dünya­mızda olumlu nitelikleri sağlama­lıdır.

Okula sevilerek gidilmelidir. Okul duyuları keskinleştirmeli, spora özendirmeli, özgür düşün­ceye, hayal gücüne kanat takmalı- dır.

!        EĞİTİMCİ

‘ Böyle bir eğitim sisteminin ki­lit taşı eğiticilerin eğitimidir. Eği­

tim eyleminin kalitesi eğiticinin kültür seviyesine ve beynine nakşedilmiş olan değerlere bağlı­dır.

Yüzyıllar boyunca, sağlam bir eğitim alan eğiticinin zaman için­de, tecrübenin de yardımı ile mes­leğinde yükseleceği sanılıyordu. Doğal meslekî merak yeniliklerin izlenmesi için yeterli olacaktı. Oy­sa, ileri ülkelerde artık, teknik bi­limlerde olduğu gibi, eğiticilerin de sürekli eğitimi programlanmış­tır.

Yetenekli kişilerin eğitimi meslek olarak seçmeleri için, eğiti­min sosyal açıdan kabul edilebilir bir meslek haline gelmesi gerekli­dir. Atatürk döneminde öğret­menlik şerefli bir meslekti. Ailele­rini geçindirebilmek için, öğret­menlerin bir ikinci meslek icra et­meleri gerekmemelidir.            .

BİLİNEN İLK LAİK MİLLİ EĞİTİM YASASI VE

JULES FERRY                         „

Clemente Amitie ve Alsace – Lorraine Localarının üyesi Jules Ferry, III. Napoleon döneminde ve 1871 bozgunundan sonra Millî

Mücadele hükümetlerinde Millet­vekili, sonradan Vali, Bakan, Baş­bakan ve Senato Başkanı görevle­rinde bulunmuştu. Jules Ferry adı, 28 Mart 1882 tarihli eğitim yasasının adı ile özdeşleşmiştir. Bu yasaya göre, 6-13 yaş arası tüm erkek ve kız çocuklara eği­tim zorunlu, parasız ve laik ola­caktır.

LİSE:

Büyük Fransız Devriminin fel­sefesini geliştiren “Les Neuf Soe- urs” (Dokuz İlham Perisi) Locası üyeleri, 1785 yılında, laik halk eği­

timi için “Lise” adını verdikleri bir genel eğitim müessesesini, ilk de­fa, kurdular.

Kuruluş amacı: bilimde edini­len başarılan halk dilinde halka an­latmak.

Başlıca kurucular: Marmontel, Condorcet, Garat, Laharpe, Fo- urcroy, Deparcieux gibi ünlü an­siklopedisi ve devrimci Kardeşler­dir.

Devrim yıllarında, Lisenin adı “Cumhuriyet Lisesi” (Lycee Republicain) olarak değiştirilmiş­tir.

Celil Layiktez
Kaynak: Tesviye Dergisi Sayı 50

Leave a Reply

Your email address will not be published.